Protestujący wyrażali sprzeciw wobec obowiązujących od początku roku regulacji, które ich zdaniem są dyskryminujące i prowadzą do wykluczenia komunikacyjnego części społeczeństwa. Wśród najczęściej podnoszonych argumentów pojawiały się zarzuty dotyczące ograniczenia mobilności osób mniej zamożnych, seniorów oraz mieszkańców gmin ościennych, którzy dojeżdżają do Krakowa do pracy, szkół czy placówek medycznych.
Organizatorzy podkreślali, że postulaty dotyczące kształtu Strefy Czystego Transportu były wielokrotnie zgłaszane podczas konsultacji społecznych, jednak – jak twierdzą – nie znalazły one odzwierciedlenia w ostatecznych decyzjach władz miasta. Protest miał charakter pokojowy i był otwarty dla wszystkich osób sprzeciwiających się obecnym rozwiązaniom.
Strefa Czystego Transportu zaczęła obowiązywać w Krakowie wraz z nadejściem Nowego Roku. Obejmuje centrum miasta oraz większość przyległych dzielnic, co stanowi około 60 procent powierzchni Krakowa. Na dziewięciu głównych wjazdach do miasta ustawiono tablice informacyjne SIM, przygotowane przez Zarząd Transportu Publicznego w Krakowie, przypominające kierowcom o nowych zasadach.
Bezpłatny wjazd do strefy przysługuje pojazdom spełniającym określone normy emisji spalin, wybranym pojazdom rocznikowym oraz tym, które zostały objęte zwolnieniami – najczęściej po wcześniejszym zgłoszeniu. Pozostali kierowcy mogą wnieść opłatę za wjazd do SCT. Jak podkreśla miasto, celem wprowadzenia strefy jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń oraz poprawa jakości powietrza w Krakowie.
Jak informuje magistrat, system obsługi SCT działał już od kilku tygodni przed wejściem przepisów w życie. Zgłoszenia mieszkańców były rozpatrywane na bieżąco, uruchomiono także stacjonarne punkty obsługi. Sieć kamer monitorujących strefę przeszła pozytywnie testy techniczne, a zasady współpracy ze Strażą Miejską zostały wcześniej ustalone.
Straż Miejska prowadziła mobilne, wyrywkowe kontrole pojazdów wjeżdżających do Krakowa, sprawdzając, czy samochody są uprawnione do wjazdu do strefy lub czy została wniesiona stosowna opłata. Władze miasta podkreślały, że pierwsze tygodnie funkcjonowania SCT miały charakter informacyjny, a kontrole kończyły się głównie pouczeniami.
Opłaty za wjazd do SCT można było wnosić w kasach Zarządu Dróg Miasta Krakowa przy ul. Centralnej oraz ul. Reymonta, a także online za pośrednictwem strony sct.krakow.pl. Od 31 grudnia uruchomiono również tzw. strefomaty na wybranych stacjach paliw BP przy wjazdach do Krakowa. Po wpisaniu numeru rejestracyjnego i dokonaniu opłaty pojazd trafiał na tzw. białą listę uprawniającą do wjazdu do strefy.
W ostatnich dniach miasto uruchomiło także możliwość zgłaszania wjazdu do placówek medycznych znajdujących się na terenie SCT. Zwolnienie z opłaty przysługiwało jednak wyłącznie po spełnieniu określonych warunków, m.in. gdy placówka miała umowę z NFZ i świadczyła usługi wskazane w uchwale. Dojazd do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w sytuacji zagrożenia życia nie wymagał wcześniejszego zgłoszenia.
Władze Krakowa oraz Straż Miejska apelowały do kierowców o zapoznanie się z zasadami obowiązującymi w Strefie Czystego Transportu, jednocześnie zapowiadając, że w kolejnych miesiącach egzekwowanie przepisów będzie bardziej stanowcze.
Dzisiejszy protest pokazał jednak, że wprowadzenie SCT budzi nadal silne emocje społeczne. Organizatorzy zapowiedzieli dalsze działania i nie wykluczyli kolejnych form sprzeciwu, jeśli ich zdaniem głos mieszkańców nadal będzie pomijany w procesie decyzyjnym.
