Jedną z laureatek została dr Jadwiga Sobczuk – mieszkanka Juszczyna, jest z wykształcenia historykiem (specjalność: historia XX wieku), absolwentką Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także specjalistką z zakresu pracy socjalnej i turystyki socjalnej, posiada tytuł doktora nauk społecznych. Pracuje jako nauczyciel w Liceum Ogólnokształcącym nr I w Suchej Beskidzkiej oraz jako wykładowca w Wyższej Szkole Turystyki i Ekologii w Suchej Beskidzkiej. Jako ceniony wykładowca i nauczyciel dzieli się swoją wiedzą i pasją, uświadamiając uczniom i studentom, ale też czytelnikom swoich prac, że historia i kultura to nie tylko daty i wydarzenia, lecz przede wszystkim ludzie i ich niezwykłe biografie.
Dała się m.in. poznać jako opiekunka wielu uczestników, finalistów i laureatów centralnych olimpiad, w tym: Filozoficznej, Wiedzy o Prawie, Wiedzy o Unii Europejskiej i przedmiotowej „Losy żołnierza i dzieje oręża polskiego”.
Jadwiga Sobczuk za swoje pedagogiczne osiągnięcia była wielokrotnie wyróżniana m.in. nagrodami Dyrektora LO w Suchej Beskidzkiej i nagrodami Starosty Suskiego dla nauczycieli. W 2005 r. została odznaczona Brązowym Krzyżem Zasługi, a w 2010 r. – Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
J. Sobczuk jest autorką licznych publikacji i artykułów naukowych, a także redaktorką tematycznych monografii. W obszar jej zainteresowań badawczych wchodzi historia regionu pogranicza polsko-słowackiego. Zajmuje się też szeroko rozumianą problematyką oświatową i edukacyjną, a przede wszystkim tematyką wykluczenia społecznego. Pełni funkcję redaktora naczelnego i przewodniczącej kolegium redakcyjnego wydawnictwa „Zeszyty naukowe Wyższej Szkoły Turystyki i Ekologii”, jest także koordynatorem różnych przedsięwzięć naukowo-badawczych z obszaru turystyki i nauk społecznych oraz krajowych i międzynarodowych konferencji naukowych.
Istotną częścią pracy badawczej Jadwigi Sobczuk są zagadnienia związane z historią Podbabiogórza. Jest autorką cenionej serii książek: „Pokolenia ziemi makowskiej” (2018), „Pokolenia ziemi makowskiej. Część 2” (2023) oraz „Pokolenia Żydów ziemi suskiej” (2025). Spisując wspomnienia świadków historii, odczytując i analizując stare dokumenty i fotografie, przekopując archiwa krajowe i zagraniczne działa jak specjalista, którego można określić mianem “detektywa przeszłości”. Jej prace dokumentujące historię naszego regionu, odkrywające zapomniane karty z dziejów Podbabiogórza, nie tylko chronią i popularyzują jego dziedzictwo, ale też pozwalają na pełniejsze zrozumienie relacji między przeszłością a teraźniejszością.
J. Sobczuk jest też autorką szeregu artykułów poświęconych historii regionu, relacjom polsko-słowackim, dziejom Kościoła, turystyce kulturowej oraz dziedzictwu Beskidów i Małopolski. M.in. współredagowała publikację „Szlaki turystyki kulturowej w Małopolsce” (2021).
Tu, na tym forum warto też wspomnieć, że w 2024 r. opracowała i wygłosiła podczas uroczystych obchodów 25-lecia Powiatu Suskiego referat poświęcony historii powiatu, a pod koniec ubiegłego roku, z okazji jubileuszu Liceum Ogólnokształcącego w Suchej Beskidzkiej wydany został opracowany i zredagowany przez panią Jadwigę „Album sentymentalny”.
Nagrodę otrzymał również Andrzej Peć – dyrektor Muzeum Miejskiego w Suchej Beskidzkiej, etnograf i animator życia kulturalnego. Urodził się w 1968 r., mieszka w Stryszawie. Ukończył studia magisterskie na Uniwersytecie Śląskim filia w Cieszynie, a także studia podyplomowe w Wyższej Szkole Humanistyczo-Ekonomicznej w Brzegu, na Uniwersytecie Jagiellońskim w Instytucie Pedagogiki oraz na Podyplomowym Studium Muzeologicznym. Od 2021 roku jest dyrektorem Muzeum Miejskiego Suchej Beskidzkiej. Wcześniej pracował jako inspektor ds. Kultury, Sportu i Turystyki w Urzędzie Gminy w Stryszawie oraz pełnił funkcje dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w Stryszawie. Od 1993 roku do 2020 roku zawodowo związany z szeroko pojętą oświatą. Pracował jako nauczyciel, nauczyciel akademicki, wykładowca, doktorant naukowo-dydaktyczny, trener, koordynator badawczy i ekspert metodyczno – dydaktyczny w szkołach i uczelniach w Polsce. Ma bogaty dorobek edukatorski. Prowadzi szkolenia, konferencje, wykłady oraz uczestniczy w różnorodnych formach szkoleniowych związanych z edukacją, kulturą i sztuką. Jest też autorem i współautorem licznych artykułów i opracowań, a także programów, gier i aplikacji edukacyjnych i dydaktycznych z tego zakresu.
A. Peć od 2011 roku jest członkiem Rady Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Podbabiogórze oraz działa w Stowarzyszeniu Bractwo Zbójników spod Babiej Góry. Od 2024 jest Przewodniczącym – Starszym Gazdą Stowarzyszenia Gmin Babiogórskich.
Andrzej Peć jest osobą od wielu lat bardzo aktywnie działającą na polu ochrony dziedzictwa kulturowego powiatu suskiego, pasjonatem kultury ludowej, góralskiej muzyki ludowej, zabawkarstwa, etnografii i szeroko pojętego regionalizmu. Jako wykształcony specjalista z zakresu etnografii wielokrotnie uczestniczył w pracach jury szeregu konkursów, także tych współorganizowanych przez starostwo, takich jak np. Powiatowy Konkurs Wieńca Dożynkowego, Powiatowy Konkurs Grup Kolędniczych „Babiogórskie Podłazy”, Powiatowy Konkurs Gawędziarzy, Śpiewaków i Instrumentalistów Ludowych „Podbabiogórskie Posiady”, Powiatowy Konkurs Potraw Regionalnych „O Złotą Warzechę”, Powiatowy Konkurs Potraw i Palm Wielkanocnych, Powiatowy Konkurs „Światy, Podłaźniki, Pająki”.
Jako dyrektor Muzeum Miejskiego jest inicjatorem szeregu przedsięwzięć mających na celu promocję historii i potencjału kulturowego naszego regionu, takich jak np. Jarmark Bożonarodzeniowy na dziedzińcu suskiego zamku czy „Noc w Muzeum” – nocne zwiedzanie Muzeum Miejskiego w Suchej Beskidzkiej, a dzięki jego staraniom suska placówka muzealna wzbogaciła się o nowe, cenne zbiory i pamiątki, które mają charakter regionalny i pochodzą głównie z terenu miasta i powiatu.
O umiejętnościach sprawnego i efektywnego działania Andrzeja Pecia świadczą też liczne przedsięwzięcia, jak m.in. konferencje i wystawy tematyczne, związane z dziedzictwem historyczno-kulturowym miasta i powiatu. Dobrym przykładem mogą być tu konferencje i wystawy poświęcone prof. Waleremu Goetlowi zorganizowane w latach 2022-2024 przez Muzeum Miejskie Suchej Beskidzkiej przy współpracy m.in. ze starostwem powiatowym i Zespołem Szkół im. W. Goetla. Warto wspomnieć, że zwieńczeniem tych przedsięwzięć było odsłonięcie pomnika patrona szkoły, które możliwe było dzięki projektowi zrealizowanemu przez starostwo.
Ważne miejsce w dorobku A. Pecia ma także działalność związana z dbałością o dokumentowanie lokalnego dziedzictwa. Sam będąc autorem i współautorem lub redaktorem szeregu tematycznych artykułów i opracowań, jako Starszy Gazda SGB wspiera kontynuację działalności wydawniczej stowarzyszenia (np. serie „Rocznik Babiogórski” i „Kalendarz SGB”), był także inicjatorem wydania w ubiegłym roku publikacji „Bene Merentes z Suchej Beskidzkiej”, mającej stanowić początek szeregu innych opracowań poświęconych postaciom zasłużonym w historii Suchej Beskidzkiej i Podbabiogórza.
W gronie nagrodzonych znalazł się także Tadeusz Leśniak – twórca ludowy ze Stryszawy, kontynuator wielopokoleniowej tradycji zabawkarskiej. Jego ręcznie wykonywane drewniane zabawki, zwłaszcza charakterystyczne „ptaszki”, stanowią rozpoznawalny element lokalnego dziedzictwa.
urodził się w 1962 roku w rodzinie od pokoleń pielęgnującej tradycje regionalnego rękodzieła ludowego i zabawkarstwa. Jego rodzicami byli znani stryszawscy twórcy: Emilia i Edward Leśniakowie. To po nich przejął pasję i umiejętności artystyczne. Obecnie w pracach rękodzielniczych pomagają mu żona i córka, które wprowadził w świat drewnianej zabawki.
Jest artystą ludowym, który z niezwykłą precyzją i wrażliwością tworzy z drewna małe dzieła sztuki. Głównym tematem jego prac są tradycyjne, wykonywane ręcznie, drewniane zabawki, przede wszystkim – ptaki (głównie kolorowe, „rajskie ptaszki” i ich kompozycje na gałązkach lub w gniazdkach oraz ptaki przypominające wielkością i barwą te naturalnie występujące w przyrodzie – dzięcioły, dudki, sójki, sowy czy puchacze), a także inne tradycyjne zabawki stryszawskie (koniki, bryczki, klepoki). Artysta wykonuje też rzeźby sakralne i szopki.
T.Leśniak jest laureatem wielu nagród i wyróżnień w dziedzinie twórczości ludowej, m.in. nagrody Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie 1994, Fundacji Cepelia w Warszawie – 1997 oraz nagrody Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku Białej – 2001. Zdobywał też nagrody na arenie międzynarodowej m.in. we Francji, Turcji, Belgii i Hiszpanii. Jego twórczość jest istotnym elementem polskiego folkloru, a zaangażowanie w promowanie kultury ludowej zostało uhonorowane w 2018 r. Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz medalem „Zasłużony dla Cepelii” w 2019 r.
W 2021 Tadeusz Leśniak otrzymał stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dzięki któremu stworzył ciekawą, autorską wystawę drewnianych ptaków, którą prezentował w kilku miejscach w kraju i ostatecznie przekazał Beskidzkiemu Centrum Zabawki Drewnianej w Stryszawie. Wystawa ta jest udostępniona do zwiedzania. Jego prace zdobią również liczne inne kolekcje muzealne oraz zbiory prywatne.
Tadeusz Leśniak zatrudniony jest w Gminnym Ośrodku Kultury w Stryszawie, gdzie jako instruktor m.in. prowadzi warsztaty twórcze, podczas których przekazuje wiedzę o lokalnym dziedzictwie młodym mieszkańcom gminy, a także oprowadza po ekspozycjach Beskidzkiego Centrum Zabawki Drewnianej i w Parku Drewnianej Zabawki Ludowej, zaznajamiając zwiedzające wystawy grupy szkolne oraz dorosłych z tajnikami zabawkarskiego rzemiosła.
T. Leśniak od wielu lat należy do najbardziej znanych i aktywnych twórców ludowych z terenu naszego powiatu. Często bierze udział w różnych lokalnych i ogólnopolskich targach twórczości ludowej (m.in. w Kazimierzu nad Wisłą, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu, Warszawie), na których prezentuje swoją twórczość, tym samym promując Podbabiogórze i jego długoletnie tradycje zabawkarskie. Angażuje się także w szereg prac organizacyjnych, będąc członkiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych oraz Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania ,,Podbabiogórze”.
Jego wieloletnia działalność bez wątpienia przyczyniła się i wciąż przyczynia w niebagatelny sposób do popularyzacji tak bardzo zakorzenionych w historii naszego regionu tradycji zabawkarskich. Na podkreślenie zasługuje fakt, że mocno angażował się w działania, których efektem był prestiżowy wpis żywiecko-suskiego ośrodka zabawkarskiego na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w 2016 r., reprezentując twórców żywiecko-suskiego ośrodka zabawkarskiego, depozytariuszy tego rzemiosła. Od tego czasu aktywnie wspiera działania Gminnego Ośrodka Kultury w Stryszawie przygotowującego wniosek o wpis tradycyjnego zabawkarstwa drewnianego na Listę Reprezentatywną Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. M.in. w 2018 r. reprezentował żywiecko-suskie zabawkarstwo podczas otwarcia wystawy poświęconej polskiemu niematerialnemu dziedzictwu kulturowemu, która miała miejsce w siedzibie UNESCO w Paryżu.
Honorowy tytuł „Mecenasa Kultury Powiatu Suskiego” przyznano Kazimierzowi Hanusiakowi – przedsiębiorcy i filantropowi, który od lat wspiera inicjatywy kulturalne, edukacyjne i społeczne, szczególnie w swojej rodzinnej Łętowni.
Kazimierz Hanusiak urodził się w 1970 roku w Łętowni, gdzie spędził dzieciństwo i skąd po ukończeniu szkoły podstawowej wyjechał do Bielska-Białej celem dalszej edukacji. W tym mieście w latach 90-tych założył własną firmę sprzedającą i produkującą tkaniny. Z niewielkiego lokalnego biznesu przedsiębiorstwo rozwinęło się w globalnego dostawcę tkanin meblowych, posiadającego liczne oddziały i należącego do największych firm w tej branży w Europie.
Kazimierz Hanusiak jest też założycielem i fundatorem fundacji Davis, której misją jest m.in. aktywizacja dzieci i młodzieży, wspieranie sportu, kultury i edukacji. Na podkreślenie zasługuje fakt, że większość inicjatyw wspieranych zarówno przez fundację, jak i samego Kazimierza Hanusiaka dotyczy jego rodzinnej miejscowości, czyli leżącej w naszym powiecie Łętowni.
Do najważniejszych inicjatyw z zakresu szeroko rozumianego obszaru kultury, zrealizowanych w Łętowni i wspartych przez Kazimierza Hanusiaka działającego we własnym imieniu lub poprzez Fundację Davis zaliczyć można:
– sfinansowanie zakupu instrumentów muzycznych dla orkiestry OSP Łętownia, oraz wsparcie obchodów 100-lecia istnienia orkiestry OSP Łętownia (sfinansowanie koncertu jubileuszowego),
– wsparcie dla OSP Łętownia m.in. poprzez dofinansowanie remontu nowej sali wykorzystywanej na organizację wydarzeń kulturalnych,
– wsparcie dla szkoły podstawowej m.in. w zakresie wykonania sceny w świetlicy wraz z oświetleniem i nagłośnieniem, co umożliwia i ułatwia podejmowanie przez uczniów różnych aktywności artystycznych,
– wsparcie obchodów 100-lecia Koła Gospodyń Wiejskich w Łętowni (m.in. sfinansowanie koncertu jubileuszowego),
– sfinansowanie wydruku nakładu książki „Łętownia Genius Loci 1365-2025” oraz wsparcie wydarzenia promującego to wydawnictwo.
Oprócz wymienionych w pamięci trzeba mieć też wieloletnie wspieranie wydarzeń kulturalnych, festynów i koncertów w Łętowni.
Na podkreślenie zasługuje fakt, że działalność tegorocznego laureata Nagrody Starosty Suskiego w formie tytułu Mecenasa Kultury ma charakter systematyczny i długofalowy, ukierunkowany na pobudzenie życia społeczno-kulturalnego Łętowni oraz na rozwój dzieci i młodzieży poprzez edukację, sport i kulturę.
Mając wszystko powyższe na uwadze nie sposób nie wymienić też zasług laureata poniesionych na rzecz Łętowni i jej mieszkańców w innych niż kultura obszarach. Wymienić tu można m.in.:
– zakup działki oraz budowa ogólnodostępnego placu zabaw przy zespole szkolno-przedszkolnym (wraz ze ściankami wspinaczkowymi),
– strategiczny sponsoring klubu Łętownia Cycling Academy (wyposażenie klubu, użyczenie terenów treningowych, wsparcie wydarzeń i zawodów),
– kilkuletnia współpraca z Podhalańską Grupą GOPR oraz GOKSiP w organizacji bezpłatnych zajęć dla dzieci: letnie zajęcia wspinaczkowe i wycieczki oraz zimowe zajęcia narciarskie z instruktorami i opłaconymi karnetami.
Nagrody wręczyli starosta Józef Bałos, wicestarosta Zbigniew Hutniczak oraz przewodniczący Rady Powiatu Jan Banaś. Laureaci, odbierając wyróżnienia, podkreślali znaczenie współpracy z samorządem oraz wspólnego działania na rzecz zachowania i rozwoju lokalnej kultury.
Tegoroczne nagrody po raz kolejny pokazały, jak ważną rolę w życiu powiatu suskiego odgrywają ludzie z pasją – artyści, edukatorzy, regionaliści i społecznicy, którzy swoją codzienną pracą budują i chronią tożsamość regionu.
Źródło/foto: Starostwo Powiatowe w Suchej Beskidzkiej
