Małopolska, ze względu na ukształtowanie terenu, była wiele razy doświadczana ekstremalnymi zjawiskami, w tym także powodziami. Czasem kilka minut bardzo intensywnych opadów potrafi zamienić małe potoki w rwące rzeki, doprowadzając do powodzi błyskawicznej. Małopolskie służby są gotowe do niesienia pomocy w takich sytuacjach oraz usuwania skutków klęsk żywiołowych – zarówno pod względem posiadanego sprzętu, jak i umiejętności oraz doświadczenia.
Taki meldunek odebrał dziś II wicewojewoda małopolski Ryszard Śmiałek podczas prewencyjnego posiedzenia Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, które odbyło się w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie. Temat został omówiony zarówno w aspekcie oceny zagrożenia powodziowego, jak i szeroko pojętej ochrony przeciwpowodziowej.
W posiedzeniu WZZK udział wzięli m.in.: zastępczyni dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – RZGW w Krakowie Agnieszka Gądek, małopolski komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej st. bryg. Przemysław Przęczek, komendant wojewódzki Policji w Krakowie nadinsp. Artur Bednarek, dowódca 11 Małopolskiej Brygady Obrony Terytorialnej płk Tomasz Łysek, Anna Śmiech z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy, zastępca małopolskiego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska Jacek Gołda. Obecni byli także dyrektorzy wydziałów z Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie.
–Zjawiska pogodowe często mają gwałtowny i nieprzewidywalny przebieg. Na przestrzeni lat Małopolska wielokrotnie była doświadczana przez powodzie. Służby są jednak przygotowane do działań. Cały czas trzymamy rękę na pulsie, a w razie powodzi będziemy działać natychmiastowo, bo priorytetem jest dla nas bezpieczeństwo mieszkańców – mówi II wicewojewoda małopolski Ryszard Śmiałek.
Monitoring sytuacji hydrologicznej i meteorologicznej
Funkcjonujące w strukturach RZGW w Krakowie Centrum Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej na bieżąco monitoruje sytuację w terenie. Prowadzi stały monitoring hydro–meteorologiczny oraz koordynuje pracę zbiorników retencyjnych w sytuacji zagrożenia powodziowego.
Wszystkie zbiorniki posiadają pojemności powodziowe większe niż wymagane w instrukcjach gospodarowania wodą i są przygotowane na przyjęcie fali powodziowej i jej redukcję w razie konieczności.
Stan wałów przeciwpowodziowych jest również na bieżąco monitorowany przez pracowników Wód Polskich.
W trakcie działań przeciwpowodziowych RZGW w Krakowie współpracuje i koordynuje zadania z innymi służbami. Na terenie całej Małopolski realizuje szereg inwestycji przeciwpowodziowych, by lepiej chronić mieszkańców i ich mienie przed powodzią.
24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) pełni Państwową Służbę Hydrologiczno-Meteorologiczną (PSHM). W ramach tej służby realizuje zadania meteorologicznej i hydrologicznej osłony kraju, prowadzonej w sposób ciągły (przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, przez cały rok). W tym celu IMGW-PIB posiada i utrzymuje sieć pomiarowo-obserwacyjną, zbiera i opracowuje dane pomiarowe, monitoruje na bieżąco aktualną sytuację meteorologiczną i hydrologiczną, wykonuje modelowanie zjawisk zachodzących w atmosferze i hydrosferze, opracowuje prognozy meteorologiczne i hydrologiczne, opracowuje i dystrybuuje ostrzeżenia meteorologiczne i hydrologiczne.
W miarę prognozowanego rozwoju sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej informacje IMGW-PIB są aktualizowane.
Aktualna sytuacja meteorologiczna i hydrologiczna, prognozy oraz ostrzeżenia dostępne są zawsze w Serwisie meteorologicznym IMGW-PIB (meteo.imgw.pl) i hydrologicznym (hydro.imgw.pl).
Prewencja, ratownictwo oraz likwidacja skutków
Działania Państwowej Straży Pożarnej i Ochotniczych Straży Pożarnych w ramach KSRG koncentrują się na trzech filarach: prewencji, bezpośrednim ratownictwie oraz likwidacji skutków ewentualnych podtopień czy powodzi.
Skuteczność opiera się przede wszystkim na ludziach. W codziennej gotowości operacyjnej pozostaje 380 ratowników PSP. W sytuacji kryzysowej, wprowadzając system pracy 24/24, strażacy są w stanie natychmiast zmobilizować 674 strażaków zawodowych oraz blisko 6864 ratowników OSP gotowych do bezpośredniego udziału w działaniach. To potężna siła, wspierana przez specjalistyczny sprzęt rozmieszczony strategicznie w całym województwie.
Straż dysponuje zaawansowanym zapleczem technicznym, m.in.:
PSP współpracuje ściśle z administracją samorządową i rządową. Na mocy porozumienia z Małopolskim Urzędem Wojewódzkim w Krakowie, sprzęt z rezerw lokalizowany jest w powiatowych magazynach w Oświęcimiu, Dąbrowie Tarnowskiej i Suchej Beskidzkiej, co skraca czas reakcji. Małopolska Państwowa Straż Pożarna jest przygotowana i gotowa, by nieść pomoc mieszkańcom w każdym zakątku regionu.
Zawsze gotowi, zawsze blisko. 11 Małopolska Brygada Obrony Terytorialnej
11 Małopolska Brygada Obrony Terytorialnej odgrywa istotną rolę w systemie wsparcia lokalnych społeczności w sytuacjach kryzysowych, w tym podczas zagrożeń i zdarzeń powodziowych.
Żołnierze 11 MBOT byli zaangażowani w działania ratownicze realizowane w ramach „Operacji Feniks”. Obejmowały one bezpośrednią pomoc mieszkańcom terenów dotkniętych powodzią, w szczególności usuwanie szlamu i gruzu z zalanych domów, piwnic oraz podwórek, wypompowywanie wody, a także zabezpieczanie i wzmacnianie miejsc szczególnie zagrożonych. Równolegle prowadzona była dystrybucja żywności, odzieży, jak również organizowane były oddolne inicjatywy pomocowe kierowane do osób poszkodowanych. Wszystkie te działania realizowane były w ścisłej współpracy z samorządami, Państwową Strażą Pożarną oraz Ochotniczymi Strażami Pożarnymi.
Istotnym elementem zaangażowania Brygady było także wsparcie logistyczne i zabezpieczające. Małopolscy terytorialsi uczestniczyli w transporcie sprzętu oraz materiałów przeciwpowodziowych, wspierali ochronę infrastruktury krytycznej, a także pełnili służbę patrolową na terenach zagrożonych, przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców oraz sprawności prowadzonych działań.
Równolegle do działań interwencyjnych 11 Małopolska Brygada Obrony Terytorialnej realizuje zadania z zakresu przygotowania i prewencji. Obejmują one szkolenia żołnierzy w zakresie reagowania kryzysowego i ratownictwa, udział w ćwiczeniach z innymi służbami oraz programy budowania odporności społecznej, w tym szkolenia „wGotowości” skierowane do ludności cywilnej. Celem tych przedsięwzięć jest skrócenie czasu reagowania na zagrożenia, doskonalenie współdziałania między instytucjami oraz lepsze przygotowanie społeczeństwa na wystąpienie zagrożeń naturalnych.
