Obuwie ochronne to jeden z najważniejszych elementów wyposażenia pracownika. W źle dobranych spodniach roboczych da się przepracować dzień z pewnym dyskomfortem. Niewłaściwe lub niewygodne buty potrafią natomiast całkowicie uniemożliwić pracę, a w razie wypadku – nie ochronić stopy. Mimo to wiele firm wciąż wybiera obuwie „na oko”, kierując się głównie ceną. Poniżej wyjaśniamy, jak czytać oznaczenia i dobrać buty do realnych zagrożeń.
Obuwie ochronne to obuwie robocze wyposażone w podnosek chroniący palce przed uderzeniem o energii 200 J i ściskaniem, spełniające wymagania normy EN ISO 20345. Jest środkiem ochrony indywidualnej w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2016/425. Od obuwia zawodowego (bez podnoska) i obuwia bezpiecznego w starszej klasyfikacji różni się właśnie poziomem ochrony palców.
| Klasa | Co oznacza | Gdzie się sprawdza |
|---|---|---|
| SB | Wymagania podstawowe: podnosek 200 J, podstawowa odporność na poślizg. | Rzadko wybierana samodzielnie, punkt odniesienia dla wyższych klas. |
| S1 | SB + zamknięta pięta, właściwości antyelektrostatyczne, absorpcja energii w części piętowej. | Suche pomieszczenia: magazyny, produkcja, logistyka. |
| S1P / S1PS / S1PL | S1 + wkładka odporna na przebicie (P – metalowa, PL/PS – niemetalowa). | Miejsca z ryzykiem nadepnięcia na gwóźdź lub ostre elementy. |
| S2 | S1 + cholewka ograniczająca przenikanie i absorpcję wody. | Prace w zmiennych warunkach, krótkotrwały kontakt z wilgocią. |
| S3 / S3S / S3L | S2 + odporność na przebicie i podeszwa z bieżnikiem. | Budowy, prace na zewnątrz, gospodarka odpadami. |
Na obuwiu mogą pojawić się także dodatkowe symbole, m.in. SR (dodatkowa odporność na poślizg), HRO (podeszwa odporna na kontakt z gorącym podłożem), CI i HI (izolacja od zimna i ciepła), WR (wodoodporność całego buta) czy FO (podeszwa odporna na oleje).
Coraz więcej producentów projektuje obuwie z myślą o anatomii stopy i długotrwałym obciążeniu. Przykładem są systemy stabilizujące oś nogi i odciążające stawy przy każdym kroku, a także szersze podnoski uwzględniające obrzęk stóp pod koniec zmiany. Takie rozwiązania stosuje m.in. niemiecki producent BAAK, którego obuwie ochronne BAAK jest dostępne w Polsce u wyspecjalizowanych dystrybutorów. Część modeli można też dostosować do wkładek ortopedycznych, co ma znaczenie dla pracowników z problemami stóp.
Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca ma obowiązek nieodpłatnie dostarczyć pracownikowi środki ochrony indywidualnej odpowiednie do zagrożeń, w tym obuwie ochronne, i dbać o to, aby spełniały one obowiązujące wymagania. W praktyce oznacza to konieczność prowadzenia ewidencji wydań, kontrolowania stanu obuwia i jego wymiany po zużyciu. W większych zakładach rozwiązaniem bywają automatyczne szafy BHP, które wydają środki ochrony pracownikom i automatycznie rejestrują pobrania.
Czym różni się obuwie S1 od S1P?
S1P ma dodatkowo wkładkę chroniącą przed przebiciem podeszwy, np. gwoździem. S1 jej nie ma.
Czy S3 zawsze jest lepsze od S1P?
Nie. S3 dodaje ochronę przed wodą i bieżnik, ale bywa cięższe i mniej przewiewne. W suchej hali produkcyjnej S1P często będzie wygodniejszym i w pełni wystarczającym wyborem.
Co oznacza litera L lub S przy klasie, np. S3L?
Wskazuje na rodzaj niemetalowej wkładki antyprzebiciowej, badanej gwoździem o innej średnicy. Symbol P oznacza wkładkę metalową.
Jak często wymieniać obuwie ochronne?
Gdy przestaje spełniać swoją funkcję: ma uszkodzoną podeszwę, odklejony podnosek, przetarcia cholewki lub zużyty bieżnik. W intensywnej pracy zwykle następuje to szybciej niż po roku.
Dobór obuwia ochronnego warto oprzeć na ocenie ryzyka, a nie na cenie. Odczytanie oznaczeń z normy EN ISO 20345 pozwala dopasować ochronę do realnych zagrożeń, a ergonomia decyduje o tym, czy pracownik będzie chętnie nosił przydzielone buty. Szeroki wybór modeli w klasach od S1 do S3, w tym obuwie ESD, znajdziesz w kategorii obuwie ochronne w sklepie BHP Robopol.
Artykuł Partnera