Radni Województwa Małopolskiego podczas XXXV sesji sejmiku województwa jednogłośnie przyjęli apel wyrażający sprzeciw wobec decyzji Lwowskiej Rady Obwodowej o ustanowieniu 2027 roku Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), Romana Szuchewycza oraz Ołeha Olżycza. W dokumencie podkreślono znaczenie pamięci o ofiarach zbrodni, odpowiedzialnego podejścia do historii oraz budowania relacji polsko-ukraińskich w oparciu o prawdę i wzajemny szacunek.
Radni wyrazili w nim głębokie zaniepokojenie i stanowczy sprzeciw wobec decyzji władz obwodu lwowskiego, wskazując, że może ona godzić w pamięć o ofiarach zbrodni popełnionych na Polakach, Żydach i przedstawicielach innych narodowości.
W dokumencie przywołano również słowa: „Nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary”, podkreślając, że pamięć historyczna nie powinna służyć pogłębianiu podziałów, lecz stanowić podstawę do budowania przyszłości opartej na prawdzie i wzajemnym szacunku.
Poniżej prezentujemy pełny tekst apelu Sejmiku Województwa Małopolskiego:
Sejmik Województwa Małopolskiego wyraża zdumienie, głębokie zaniepokojenie i stanowczy sprzeciw wobec decyzji Lwowskiej Rady Obwodowej o ustanowieniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), jej dowódcy Romana Szuchewycza oraz działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) Ołeha Olżycza. Decyzja ta godzi w pamięć o ofiarach zbrodni dokonanych na Polakach, Żydach i przedstawicielach innych narodowości na Wołyniu, Białorusi, Lubelszczyźnie i w Małopolsce Wschodniej.
Pamięć o zamordowanych dzieciach, kobietach i mężczyznach jest naszym wspólnym zobowiązaniem. Nie może być podporządkowywana bieżącym interesom politycznym ani pomijana w imię dobrych relacji. Żaden cel narodowy i żadna walka o niepodległość nie usprawiedliwiają zbrodni na ludności cywilnej. Sprzeciw wobec sowieckiego zniewolenia nie zwalnia z odpowiedzialności za czyny popełnione wobec innych narodów. Małopolska jest wspólnotą, w której żyją rodziny przechowujące pamięć o tragedii Kresów. Ich doświadczenia zasługują na szacunek, a głos potomków ofiar — na wysłuchanie. Nie można oczekiwać, że ceną polsko-ukraińskiej współpracy będzie milczenie o cierpieniu ich najbliższych.
Ponadto należy podkreślić, że oficjalne upamiętnienie postaci i formacji związanych z radykalnym nacjonalizmem ukraińskim pozostaje w sprzeczności z duchem Wspólnej Deklaracji Współpracy zawartej między Województwem Małopolskim a Obwodem Lwowskim 22 kwietnia 2004 roku oraz podważa fundamenty dobrosąsiedzkich relacji i pojednania polsko-ukraińskiego.
Decyzja Lwowskiej Rady Obwodowej budzi szczególne rozczarowanie także w kontekście solidarności i szeroko zakrojonej pomocy udzielonej przez Województwo Małopolskie mieszkańcom Ukrainy, zwłaszcza po rozpoczęciu agresji Federacji Rosyjskiej w lutym 2022 roku.
Z pełną stanowczością podkreślamy, że trwałe pojednanie wymaga uczciwego podejścia do wspólnej historii, poszanowania pamięci o ofiarach oraz odpowiedzialności za słowa i decyzje kształtujące postawy kolejnych pokoleń Polaków i Ukraińców.
W związku z powyższym, apelujemy do Lwowskiej Rady Obwodowej o wycofanie decyzji o ustanowieniu roku 2027 Rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), Romana Szuchewycza oraz Ołeha Olżycza i podjęcie działań służących odbudowie zaufania oraz dalszemu rozwojowi współpracy partnerskiej, opartej na poszanowaniu prawdy historycznej, wzajemnym szacunku i odpowiedzialności za przyszłość naszych narodów.
Otrzymują: