Opublikowane na Powiat Suski Wiadomości: Sucha Beskidzka 24, Zawoja, Maków Podhalański, Jordanów, Stryszawa (https://www.powiatsuski24.pl/)

Józef Szkolnikowski – Legenda polskiego futbolu i walki o niepodległość.

Był współzałożycielem Wisły Kraków, pierwszym kapitanem i późniejszym prezesem klubu. Przeszedł do historii jako pierwszy selekcjoner reprezentacji Polski, a jednocześnie jako żołnierz, który o wolność Ojczyzny walczył na wielu frontach. Dzisiaj, 9 stycznia, mija 68 lat od śmierci Józefa Szkolnikowskiego postaci, bez której trudno opowiadać dzieje polskiego futbolu i niepodległej Polski.

Szkolnikowski pochodził z Podola, jednak to Kraków stał się miastem, w którym ukształtowała się jego sportowa legenda. Już jako uczeń współtworzył szkolną drużynę, która z czasem przyjęła nazwę Wisła. Grał na pozycji bramkarza, był pierwszym kapitanem zespołu, a według relacji świadków to właśnie on zaproponował nazwę klubu oraz jego barwy. Z czasem Wisła Kraków stała się jedną z najbardziej utytułowanych drużyn w kraju.

Jeszcze przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości Szkolnikowski uchodził za jednego z głównych krzewicieli futbolu w Galicji. Wybuch I wojny światowej przerwał jednak sportową działalność. Jako poddany monarchii austro-węgierskiej trafił na front, służąc w batalionie saperów. Za odwagę był wielokrotnie odznaczany. Pod koniec wojny, jako podkomendny kpt. Bolesława Roi, uczestniczył w przygotowaniach do przejęcia Krakowa z rąk Austriaków, a w listopadzie 1918 roku brał udział w walkach o polskość Lwowa.

W odrodzonym Wojsku Polskim walczył podczas wojny polsko-bolszewickiej. W stopniu kapitana dowodził m.in. wysadzeniem mostu pod Kijowem, spowalniając pochód wojsk nieprzyjaciela. Za męstwo został odznaczony Krzyżem Walecznych.

Równolegle rozwijał działalność sportową. Był jednym z założycieli Polskiego Związku Piłki Nożnej, pełnił funkcję wiceprezesa PZPN i kierował Wydziałem Gier. Jeden z założycieli Wisły Kraków (1906), pomysłodawca nazwy klubu, pierwszy kapitan drużyny i prezes Wisły (1919-1921). Znalazł się w gronie twórców „Przeglądu Sportowego”, który miał ambicję stać się nie tylko kroniką wydarzeń, ale także forum myśli o wychowaniu sportowym. Pierwszy numer ukazał się 21 maja 1921 roku.

To właśnie Szkolnikowski jako pierwszy selekcjoner reprezentacji przygotowywał polską kadrę do historycznego debiutu międzypaństwowego. Choć ostatecznie na ławce trenerskiej w meczu z Węgrami w Budapeszcie zasiadł Imre Pozsonyi, przygotowania prowadzone pod kierunkiem Szkolnikowskiego pozwoliły Polakom zaprezentować się z bardzo dobrej strony. Minimalna porażka 0:1 została odebrana jako obiecujący początek reprezentacyjnej historii.

Po latach sportowych sukcesów Szkolnikowski skoncentrował się na karierze wojskowej, awansując w 1922 roku do stopnia majora. Nie zerwał jednak z ruchem sportowym m.in. jako sędzia lekkoatletyczny uczestniczył w igrzyskach olimpijskich w Amsterdamie w 1928 roku.

We wrześniu 1939 roku ponownie stanął do walki. Po klęsce kampanii wrześniowej przedostał się przez Rumunię do Francji, a następnie trafił do armii gen. Władysława Andersa, z którą przeszedł cały szlak bojowy. Ciężka rana odniesiona podczas niemieckiego ataku towarzyszyła mu do końca życia.

Po wojnie, mimo ryzyka i trudnej sytuacji politycznej, zdecydował się wrócić do Polski. Odmowa wstąpienia do „ludowej” armii ściągnęła na niego represje i lata zawodowych trudności. Człowiek, który współtworzył fundamenty polskiego sportu, znalazł zatrudnienie jako recepcjonista i zamieszkał w Katowicach. Zmarł 9 stycznia 1958 roku na zawał serca. 


Źródło: IPN

Adres źródła: https://www.powiatsuski24.pl/sport/jozef-szkolnikowski-legenda-polskiego-futbolu-i-walki-o-niepodleglosc/qqz