Data święta nawiązuje bezpośrednio do wydarzeń sierpnia 1920 roku. Wówczas polska armia, dowodzona przez marszałka Józefa Piłsudskiego, przeprowadziła kontrofensywę znad Wieprza, przełamując siły bolszewickie i zatrzymując ich marsz na zachód. Bitwa Warszawska, określana mianem „Cudu nad Wisłą”, miała ogromne znaczenie dla losów odrodzonej Polski, a jej wynik wpłynął również na sytuację polityczną Europy.

Już w 1923 roku 15 sierpnia ustanowiono Świętem Żołnierza. W okresie międzywojennym dzień ten obchodzono uroczyście, organizując między innymi parady wojskowe i przeglądy oddziałów.

Po II wojnie światowej tradycja obchodów 15 sierpnia została przerwana przez władze komunistyczne. W 1947 roku święto zostało zniesione, a w 1950 roku wprowadzono nowe Święto Wojska Polskiego, obchodzone 12 października, w rocznicę bitwy pod Lenino. Do tradycji związanej z 15 sierpnia powrócono w 1992 roku, kiedy Sejm ponownie ustanowił ten dzień Świętem Wojska Polskiego.

15 sierpnia jest również okazją do przypomnienia losów polskich żołnierzy walczących podczas II wojny światowej. W 1939 roku w polskich siłach zbrojnych służyło około miliona osób. Po kampanii wrześniowej wielu żołnierzy kontynuowało walkę w kraju, działając w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego, inni przedostali się za granicę i dołączyli do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Polacy walczyli między innymi podczas kampanii norweskiej, w Bitwie o Anglię, pod Tobrukiem i na Atlantyku. Jednym z najbardziej znanych epizodów ich wojennego szlaku były walki o Monte Cassino. Nie można również zapominać o żołnierzach Armii Polskiej w ZSRR dowodzonej przez gen. Zygmunta Berlinga oraz o dziesiątkach tysięcy osób zaangażowanych w działalność konspiracyjną i partyzancką na terenie okupowanego kraju.

15 sierpnia pozostaje więc nie tylko wspomnieniem jednego z najważniejszych zwycięstw w historii Polski. To również dzień pamięci o kolejnych pokoleniach żołnierzy, którzy podejmowali walkę w obronie kraju i jego mieszkańców.

W całej Polsce odbywają się tego dnia uroczystości patriotyczne, msze święte w intencji Ojczyzny, apele, ceremonie składania kwiatów i wieńców pod pomnikami oraz wydarzenia kulturalne i wojskowe. Centralne obchody organizowane są w Warszawie, gdzie odbywają się uroczystości z udziałem najwyższych władz państwowych i przedstawicieli Sił Zbrojnych RP.

Święto Wojska Polskiego jest przede wszystkim dniem pamięci o tych, którzy swoją służbę, zdrowie, a często również życie poświęcili obronie niepodległości. Jest także przypomnieniem, że wolność i bezpieczeństwo nie są wartościami danymi raz na zawsze.


Źródło: IPN/Muzeum II Wojny Światowej