Program zakłada inwestycje m.in. w budowle ochronne, miejsca doraźnego schronienia, systemy ostrzegania i alarmowania, bezpieczną łączność oraz sprzęt ratowniczy i medyczny. Środki mają również zapewnić możliwość utrzymania dostaw podstawowych zasobów, takich jak woda, żywność, energia elektryczna czy ciepło, w sytuacjach kryzysowych.

– To 5 lat gwarancji środków na obronę cywilną. W tym czasie zainwestujemy 102,4 mld zł, z czego ok. 30 mld zł trafi do regionów i samorządów – poinformował premier Donald Tusk.

Program będzie kontynuacją działań prowadzonych w latach 2025–2026, na które przeznaczono blisko 34 mld zł. Pięcioletnia perspektywa finansowania ma umożliwić m.in. realizację większych inwestycji związanych z budową i modernizacją obiektów ochronnych.

Finansowanie programu zostało rozłożone na poszczególne lata. W 2027 roku zaplanowano co najmniej 19,1 mld zł, w 2028 roku 19,7 mld zł, w 2029 roku 20,4 mld zł, w 2030 roku 21,2 mld zł, a w 2031 roku 21,9 mld zł.

Jednym z najważniejszych elementów programu będą inwestycje w schrony i inne obiekty zbiorowej ochrony oraz tworzenie miejsc doraźnego schronienia. Planowane jest także wzmacnianie infrastruktury medycznej oraz przygotowanie zaplecza pozwalającego na funkcjonowanie w warunkach długotrwałego kryzysu.

Większa rola jednostek OSP

W programie przewidziano również środki na przygotowanie i doposażenie jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych. OSP mają realizować zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym działania pomocowe i humanitarne.

Jednostki będą przygotowywane do działania w czterech profilach: ewakuacyjnym, logistycznym, medycznym i humanitarnym.

Profil ewakuacyjny obejmuje m.in. wsparcie ewakuacji ludzi, zwierząt i mienia oraz udział w poszukiwaniu osób zaginionych. Jednostki o profilu logistycznym mają zajmować się m.in. organizacją tymczasowego zakwaterowania, zasilaniem awaryjnym, dostarczaniem i uzdatnianiem wody czy przygotowaniem wyżywienia.

Profil medyczny zakłada wsparcie tymczasowych miejsc pomocy medycznej, natomiast jednostki o profilu humanitarnym mają m.in. wspierać funkcjonowanie obiektów zbiorowej ochrony i punktów pomocy humanitarnej oraz działania związane z ostrzeganiem ludności.

Docelowo w każdej gminie co najmniej jedna jednostka OSP ma być przygotowana do realizacji zadań zgodnie z wybranym profilem.

Na doposażenie i przygotowanie jednostek przewidziano minimum 310 mln zł w 2027 roku, 330 mln zł w 2028 roku, 350 mln zł w 2029 roku oraz 370 mln zł w 2030 roku.

Ostrzeganie, łączność i przygotowanie mieszkańców

Program obejmuje także rozwój systemów ostrzegania i alarmowania oraz bezpiecznej łączności pomiędzy państwem, samorządami, służbami i innymi podmiotami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo.

Ważnym elementem ma być również edukacja mieszkańców. Zaplanowano szkolenia, ćwiczenia oraz działania mające przygotować ludność do reagowania w sytuacjach zagrożenia, takich jak ewakuacja, pożar, przerwy w dostawie energii czy inne sytuacje kryzysowe.

Program zakłada także rozwój zaplecza medycznego. Nowy komponent medyczny Szefa Obrony Cywilnej ma objąć m.in. szpitale i placówki medyczne podległe MSWiA. Jednym z celów jest przygotowanie ich do funkcjonowania w warunkach konfliktu zbrojnego oraz podczas dłuższych przerw w dostawie energii.

Znaczna część środków trafi do samorządów, które będą mogły dostosowywać inwestycje do lokalnych potrzeb i zagrożeń. Program ma w ten sposób wzmacniać przygotowanie państwa i społeczności lokalnych na sytuacje kryzysowe.


Źródło: MSWiA/Kancelaria Prezesa Rady Ministrów