Coraz więcej osób pada ofiarą oszustów, którzy używają naszych danych osobowych, by np. wziąć kredyt. Aby temu zapobiec, 17 listopada ub.r., Ministerstwo Cyfryzacji wprowadziło usługę „Zastrzeż PESEL”, dzięki której obywatele mogą zabezpieczyć swoje dane osobowe. Od tego czasu już ponad 2,7 mln osób zastrzegło swój PESEL. Natomiast od 1 czerwca 2024 r. wszystkie instytucje finansowe będą musiały sprawdzić Rejestr Zastrzeżeń Numerów PESEL, zanim udzielą komuś pożyczki czy podpiszą umowę.
– Zachęcam każdego do tego, aby zastrzec swój numer PESEL. Można to zrobić szybko i wygodnie przez stronę gov.pl, aplikację mObywatel lub w urzędzie. Takie zastrzeżenie można w każdej chwili wycofać – powiedział wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski podczas konferencji prasowej.
Obecnie to ofiara przestępstwa czy kradzieży tożsamości musi udowodnić, że to nie ona zaciągnęła zobowiązanie prawne lub finansowe. Nowe przepisy zmienią tę sytuację. Jeśli obywatel zastrzeże swój PESEL i w tym czasie ktoś zaciągnie na niego zobowiązanie, instytucja finansowa nie będzie mogła domagać się od tej osoby np. spłaty długu.
– Gdy nasz PESEL jest zastrzeżony, oszuści nie powinni móc wykorzystać naszych danych, aby zawrzeć umowę, np. na kredyt. Od 1 czerwca 2024 r. obywatele z zastrzeżonym PESEL-em, którzy padną ofiarą oszustwa i ktoś weźmie kredyt na ich dane, nie będą musieli spłacać takiego kredytu – podkreślił minister.
Co to znaczy: Zastrzec PESEL?
Numer PESEL jest jedną z najważniejszych danych, jakimi dysponujemy. Jeśli wykorzystają go niepowołane osoby, możemy znaleźć się w trudnej sytuacji. Jeśli obywatel zastrzeże swój numer PESEL, informacja o tym pojawi się w Rejestrze Zastrzeżeń Numerów PESEL. Od 1 czerwca br. banki i firmy pożyczkowe oraz notariusze i operatorzy telekomunikacyjni będą musieli sprawdzać ten rejestr, nim podpiszą umowę z klientem. Jeśli np. udzielą pożyczki pomimo zastrzeżenia numeru PESEL, osoba poszkodowana, której dane skradziono, nie będzie musiała spłacać zadłużenia, które zaciągnęli oszuści.
Kto może zastrzec PESEL?
Osoby pełnoletnie, które mają numer PESEL.
Gdzie mogę zastrzec swój PESEL?
1. w aplikacji mobilnej mObywatel 2.0, 2. w serwisie internetowym mObywatel, 3. w dowolnym urzędzie gminy.
W aplikacji i serwisie mObywatel można zastrzec swój numer PESEL, a także:
- cofnąć zastrzeżenie numeru PESEL z automatyczną datą ponownego zastrzeżenia, - cofnąć zastrzeżenie numeru PESEL bezterminowo, - dowiedzieć się, jaka firma i instytucja sprawdzała Twój PESEL oraz z jakiego powodu, - poznać historię swoich zastrzeżeń.
Zastrzeganie PESEL ma chronić osoby prywatne (konsumentów) przed finansowymi skutkami kradzieży ich danych. Nie dotyczy ono innych sytuacji codziennych czy formalnych – nawet, jeśli używamy w nich swoich danych osobowych.
W związku z tym zastrzeżony numer PESEL nie wpływa na:
- sprawy urzędowe (np. wzięcie ślubu, zameldowanie się czy wyrobienie dokumentów), - sprawy zdrowotne (np. wizyty u lekarza, pobyt w szpitalu czy wykupienie recepty), - udział w wyborach, - ważność dokumentów (np. dowodu osobistego, paszportu czy prawa jazdy), - korzystanie z profilu zaufanego, - podróżowanie (np. przekraczanie granicy, podróże lotnicze czy kupowanie biletów lotniczych), - wykonywanie czynności służbowych (np. podpisywanie umów w pracy), - korzystanie z usług poczty (Poczta Polska może ubiegać się o dostęp do weryfikacji zastrzeżenia w rejestrze, ale nie ma takiego obowiązku ustawowego).
Zastrzeżenie możesz w każdej chwili cofnąć. Zastrzeżenie numeru PESEL cofnij, gdy planujesz załatwić ważną sprawę lub podpisać umowę.
Nasze dane osobowe są szczególnie zagrożone, kiedy zgubimy dowód osobisty lub gdy ktoś nam go ukradnie. Od 1 czerwca, gdy zgłosimy, że utraciliśmy dowód osobisty jednocześnie automatycznie zostanie zastrzeżony numer PESEL.
Zastrzeżenie PESEL nie będzie mieć wówczas wpływu na wyrobienie nowego dowodu osobistego – będzie można to zrobić tak samo jak do tej pory.
Przypominamy o przerwie między ponowną zmianą statusu zastrzeżenia, która wynosi 30 minut. To oznacza, że można w każdej chwili zastrzec PESEL lub cofnąć zastrzeżenie, ale już kolejna zmiana statusu zastrzeżenia może nastąpić dopiero po 30 minutach.
Autor: powiatsuski24.pl
Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji
Portal zaznacza sobie prawo do usuwania komentarzy, bez uprzedzenia osoby komentującej. Pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy.
