W 2024 r. ZUS wypłacił blisko 360 tys. zasiłków pogrzebowych, na łączną kwotę 1 44 0 mln zł. Najwięcej zasiłków wypłaciliśmy w województwie śląskim (50,5 tys.) i mazowieckim (48,7 tys.), najmniej - w podlaskim (8,5 tys.).

Członkom rodziny zmarłego przysługuje pełna kwota zasiłku pogrzebowego - 4 tys. zł do końca 2025 r., a od 2026 r. - 7 tys. zł - niezależnie od faktycznych kosztów pogrzebu. Osobom spoza rodziny świadczenie wypłaca się do wysokości faktycznych wydatków, ale nie więcej niż limit. Jeśli koszty pogrzebu pokrywa kilka osób lub instytucji, zasiłek dzieli się proporcjonalnie.

Przykład: 4000 zł to 100 proc. Na pogrzeb łącznie wydano 10 000 zł. Na przykład jedna osoba spoza rodziny wydała 3 000 zł (to jest 30 proc. z 10 000 zł), a druga 7000 zł (to jest 70 proc. z 10 000 zł). Pierwsza osoba dostanie 1200 zł (30 proc. z 4000 zł), a druga 2800 zł (70 proc. z 4 000 zł).

Zasiłek przysługuje temu, kto pokrył koszty pogrzebu osoby ubezpieczonej w ZUS (pracownik, emeryt, rencista) lub członka jej rodziny. Do rodziny zalicza się m.in. małżonka, rodziców, dzieci (własne, przysposobione, z rodziny zastępczej), rodzeństwo, dziadków, wnuki czy osoby pod opieką prawną. Świadczenie mogą też otrzymać pracodawca, DPS, gmina, powiat lub instytucja religijna, jeśli pokryły koszty pogrzebu.

Kosztami pogrzebu są udokumentowane rachunkami koszty powstałe od chwili śmierci osoby, po której przysługuje zasiłek, do chwili zakończenia pochówku. Nie mogą to być koszty, które nie zostały poniesione bezpośrednio na pochówek, np. koszty nagrobka, koszty pobieranej przez zakład pogrzebowy opłaty za złożenie w oddziale ZUS wniosku o zasiłek, koszty konsolacji czy kwiatów.

Aby otrzymać zasiłek pogrzebowy, należy wypełnić wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego (Z-12) i złożyć go w oddziale ZUS, przesłać pocztą tradycyjną, przekazać przez Platformę Usług Elektronicznych ZUS (PUE)/eZUS lub za pośrednictwem upoważnionego zakładu pogrzebowego. Choć sam wniosek można złożyć elektronicznie lub wysłać pocztą, rachunki trzeba dostarczyć w oryginale albo w postaci kopii potwierdzonych przez bank za zgodność z oryginałami.

Do wniosku o zasiłek należy również dołączyć:

• odpis skrócony aktu zgonu (na prośbę wnioskodawcy oddział ZUS sam może uzyskać odpis skrócony aktu zgonu z urzędu stanu cywilnego),

• dokument potwierdzający pokrewieństwo lub powinowactwo osoby składającej wniosek ze zmarłym, np. skrócony odpis aktu urodzenia,

• zaświadczenie płatnika składek (na przykład pracodawcy) o tym, że wnioskodawca albo zmarły jest lub był objęty ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi - w przypadku osoby ubezpieczonej (nie dotyczy to osób, które mają pozarolniczą działalność i osób, które z nimi współpracują).

Kiedy składasz dokumenty

• do 12 miesięcy od dnia śmierci,

• do 12 miesięcy od dnia pogrzebu - jeśli na przykład był problem z odnalezieniem zwłok lub identyfikacją zmarłego.

Dołącz dokument, który potwierdzi powód opóźnienia:

• zaświadczenie z policji lub prokuratury lub

• odpis zupełny aktu zgonu, lub

• inny dokument urzędowy, który potwierdzi okoliczności lub przyczyny, które uniemożliwiły wcześniejsze złożenie wniosku.

Źródło informacji: ZUS