To wyjątkowe osiągnięcie jest potwierdzeniem, że konsekwentna polityka samorządu, oparta na poszanowaniu historii i odpowiedzialnym zarządzaniu dziedzictwem kulturowym, przynosi wymierne efekty. Spośród 49 obiektów zgłoszonych do tegorocznej edycji konkursu jury wyłoniło zaledwie 11 laureatów. W kategorii „Rewaloryzacja przestrzeni kulturowej i krajobrazu” najwyższe uznanie zdobył właśnie zespół zamkowo-parkowy w Suchej Beskidzkiej, którego właścicielem jest Miasto Sucha Beskidzka.

Szczególne znaczenie nagrody podkreśla fakt, że przed podjęciem decyzji członkowie jury odwiedzili Suchą Beskidzką, aby osobiście ocenić efekty przeprowadzonych prac. Eksperci zapoznali się nie tylko ze stanem zamku, ale również parku i zabytkowej oranżerii, analizując sposób użytkowania całego kompleksu oraz jego rolę w życiu społecznym i kulturalnym miasta.

Historia tego sukcesu rozpoczęła się dziesięć lat temu, kiedy samorząd podjął decyzję o wykupieniu zespołu zamkowo-parkowego od spadkobierców dawnych właścicieli. Dzięki determinacji władz miasta oraz konsekwentnej realizacji ambitnej wizji przywrócenia obiektowi dawnej świetności rozpoczął się jeden z najbardziej kompleksowych procesów konserwatorskich prowadzonych przy renesansowych rezydencjach w Polsce.

Prace objęły zarówno sam zamek, jak i otaczające go historyczne założenie parkowe. Odrestaurowano elewacje, zabezpieczono konstrukcję budynku, odnowiono cenne detale architektoniczne oraz przywrócono blask wielu zabytkowym elementom wyposażenia. Równolegle prowadzono działania w parku, gdzie odnowiono kamienne mostki, uporządkowano historyczny układ zieleni i zadbano o zachowanie wyjątkowego charakteru tego miejsca. Nowe życie zyskała również zabytkowa oranżeria, która ponownie stała się ważnym elementem całego kompleksu.

Dziś „Mały Wawel” jest nie tylko jedną z najpiękniejszych wizytówek Suchej Beskidzkiej, ale także dynamicznym centrum życia kulturalnego regionu. Odbywają się tu wystawy, koncerty, spotkania edukacyjne i wydarzenia integrujące mieszkańców oraz turystów. Zamek pełni funkcję miejsca żywej historii, łącząc ochronę dziedzictwa z nowoczesnym wykorzystaniem przestrzeni publicznej.

Przyznanie tytułu „Zabytek Zadbany 2026” stanowi dowód, że inwestowanie w ochronę zabytków może przynosić efekty dostrzegane i doceniane w całym kraju. To również powód do dumy dla mieszkańców Suchej Beskidzkiej, którzy mogą szczycić się obiektem uznawanym dziś za jeden z najlepiej odrestaurowanych i zarządzanych zespołów zabytkowych w Polsce.

Uroczyste wręczenie nagród laureatom konkursu odbędzie się 15 i 16 września 2026 roku w Centrum św. Jana w Gdańsku.

Foto: UM Sucha Beskidzka.